01- Social Media: Một số ảo tưởng của Truyền Thông trên Facebook

Tôi là một trong những người dùng Facebook đầu tiên ở Việt Nam – Đã từng xây dựng những Fanpage trong top 1 đầu tiên ở Việt Nam (từ năm 2009). Suốt gần gần chục năm Facebook làm mưa làm gió tại Việt Nam tôi đã nghiên cứu một cách nghiêm túc việc dùng Facebook để kinh doanh hay phát triển thương hiệu (cũng như xử lý khủng hoảng). Và tôi hy vọng sẽ chia sẻ hết với các bạn những gì tôi đã biết ! Bắt đầu từ những bài viết này. 

Bài đầu tiên này sẽ là Tổng quan nhất về Facebook.

CHƯƠNG 1 – SỨC MẠNH CỦA MẠNG XÃ HỘI (FACEBOOK ; Youtube)

Chương này thì chả cần nói nhiều :)

Facebook giờ đã trở thành vũ khí “nguy hiểm” nhất thế giới, trở thành công cụ: phát tán thông điệp, tìm kiếm thông tin, xử lý khủng hoảng.

Theo anh Thanh Sơn – một người bạn của tôi, Chuyên gia xử lý khủng hoảng của các thương hiệu lớn tại Việt Nam : Thì đa số khủng hoảng hiện trên thế giới cũng như tại Việt Nam ở thời điểm gần đây đều xuất phát từ Mạng Xã Hội.

( Chúng ta sẽ dành riêng 1 kỳ về xử lý khủng hoảng Online sau nhé ! )

Facebook đã trở Mạng xã hội thứ 1 thế giới. Không ai dám phủ nhận.

Và Facebook sẽ trở thành một nơi lưu trữ tài khoản + mối quan hệ lớn nhất thế giới – trong ít ra 5 năm tới.

Có câu chuyện thế này, trước kia một số nhà làm sản phẩm Online Việt Nam suốt ngày khoe có được hàng ngàn thành viên, hàng triệu thành viên – nhưng giờ đây khi Facebook đã bá chủ thị trường, hệ thống tài khoản Facebook tích hợp để có thể trở thành thành viên của bất kỳ diễn đàn, website nào… thì việc đếm thành viên (user) trở nên không còn giá trị. Mà đổi lại, là cuộc chơi tranh dành “lĩnh vực hẹp” (cộng đồng hẹp có đặc thù riêng), hay tranh dành phương tiện giao tiếp (OTT, chat..) .

Những cuộc đua về số lượng user đều trở thành phù phiếm – Đó là lý do mà các mạng xã hội Việt nam như Go.vn ; ZingMe ; Banbe.net đã chết.

Còn mạng xã hội thứ 2 lớn nhất TG là gì? > Đó là youtube. Tôi sẽ có bài viết về Youtube khoảng Kỳ 5 (sau khi đã tìm hiểu kỹ về thằng Facebook đã )

Có một điều cơ bản mà bạn dễ dàng nhận thấy, đó là Facebook đã thay đổi phương thức Truyền Thông:

– Trước kia Facebook lấy nguồn từ các tin báo chính thống

– Giờ các tin báo hot nhất của các báo Chính thống lại ăn nhờ ở đậu nhờ Facebook. Các báo online giờ có một đội ngũ lê la các Fanpage nổi tiếng, các group hội nhóm sôi động… để tìm kiếm tin HOT.

Nếu facebook là một Quốc Gia – thì sẽ là 1 Quốc gia đông thứ 3 thế giới !

—-

Đại khái thế – Cơn lốc Facebook sẽ còn tác động lớn đến xã hội, và nếu bạn là 1 nhà kinh doanh, là 1 người hoạt động xã hội, là một người cần có thương hiệu cá nhân, thì :

… Đừng mất công tự hỏi: “Ta có nên sử dụng Facebook để phát triển thương hiệu hay kinh doanh không nhỉ?”

… Mà hãy hỏi “Ta sẽ dùng Facebook THẾ NÀO ? ”

—-

Việc dùng Facebook nói thế thôi, chứ không đơn giản.

Giờ nhà nhà dùng facebook, người người dùng facebook, và dĩ nhiên – khi bạn cần Facebook thì sẽ có hàng ngàn kiểu Kinh Doanh Ăn Theo nở rộ.

Tôi sẽ giúp bạn con đường đi – có thể con đường đó không phải là con đường tốt nhất, hiệu quả nhất (vì mỗi một nhu cầu, một sản phẩm đều có 1 cách làm khác nhau), nhưng có thể nó sẽ giúp bạn giảm thiểu được những thứ phù phiếm, rủi ro…

—-

CHƯƠNG 2 – CÁC ẢO TƯỞNG CỦA FACEBOOK

Sau đâu là một số vấn đề mà nhiều người đã mắc phải (sẽ liên tục cập nhật)

+ Sai lầm 1: “TẠO FANPAGE NGAY ĐI, BẠN SẼ BÁN ĐƯỢC HÀNG NHANH THÔI !!!”

> Nhầm to! Tạo Fanpage không khác gì việc xây 1 cái làng mới. Bạn sẽ mất rất nhiều tiền xây 1 cái làng, tuy nhiên, vấn đề quan trọng nhất lại là trong “làng” đó chẳng ai nghe thấy bạn nói gì! Vậy thì bạn xây làng làm gì? 
Xem thêm về nguyên lý truyền tin của Facebook tại đây: http://hieuorion.vn/marketing/co-che-facebook 

Cách đây một vài năm nở rộ việc mua bán like Fanpage. Nhiều người ảo tưởng rằng cứ tạo được Fanpage có nhiều like là sẽ phát tán được thông điệp một cách dễ dàng hơn, có nhiều người theo thương hiệu hơn…

Và trên thực tế thì có nhiều Fanpage lập ra đạt được các con số khủng như hàng trăm ngàn, thậm chí hàng triệu like (lượt người theo dõi) – Dĩ nhiên tiền chui vào túi các bác bán Fan tương đối dầy – NHƯNG thực tế thì mỗi bài post lại lèo tèo vài like… Và dỹ nhiên là mục đích truyền thông của bạn chẳng bao giờ đạt được hiệu quả tốt.

Ví dụ: https://www.facebook.com/maritimebankvietnam?fref=ts Fanpge của Maritime Bank

https://www.facebook.com/nganhangOceanBank > Ocean Bank

https://www.facebook.com/vinaphonefan > Vinaphone fan

Toàn fanpage trên 100.000 fan > nhưng mỗi bài đăng đều có lượng quan tâm , tương tác quá thấp, vài like, thậm chí đa số không có cái nào comment.

Điều nào khiến tình trạng như vậy? Có 2 trường hợp chính:

1) Doanh nghiệp bị lừa mua phải Like ảo: Khi các doanh nghiệp bị các nhà làm Online Marketing dụ khị làm Fanpage, họ bị choáng vì các con số like – và cứ nghĩ rằng cứ có 100.000 like là có được 100.000 Fan ủng hộ mình.

Nhầm !!! Các nhà bán like Fanpage có hàng đống kỹ năng để tạo ra like ảo cho bạn: tạo app, bẫy like từ những người chả quan tâm gì đến thương hiệu hay sản phẩm của bạn.

2) Kể cả khi ta có được ban đầu 1 lượng Fan like Fanpage của ta nhiệt tình – rất nhiều người like và comment, nhưng việc duy trì Fanpage bằng những nội dung kém chất lượng cũng khiến cho người dùng dần dần quay lưng với Fanpage. Và đến một ngày nào đó kể cả Fanpage có 100.000 hay 1 triệu Fan đi nữa thì những post của bạn trên đấy chẳng đến được với họ > chỉ vì nội dung kém của bạn !

(Đây là công thức LỌC thông tin mà Facebook đã phải làm để giúp người dùng lọc những thông tin mà họ “có thể không quan tâm” > cái này tôi cũng sẽ đề cập đến trong bài : CÁCH TẠO FANPAGE HIỆU QUẢ CHO DOANH NGHIỆP )

Bộ LỌC nội dung của Facebook nó có 1 khái niệm trong đó, đấy là Reach: Reach nói nôm na là bộ lọc để giúp cho chính người dùng của bạn. Nếu Fanpage của bạn có 1 triệu lượt like – Reach là 2% thì chỉ 2% trong số đó nhìn được nội dung của bạn post một cách cơ bản > thậm chí con số này Facebook đang đưa về dưới 1% (còn lại muốn được nhiều người nhìn thấy thì bạn phải CHI THÊM TIỀN quảng cáo ra)

Tuy nhiên vẫn có một số Fanpage được chăm sóc kỹ càng nội dung nên lượt cộng đồng xem được bài tương đối nhiều.

(Tôi sẽ nói thêm về kỹ năng tăng Reach trên Fanpage ở bài sau)

Đây là biểu đồ về Reach của Facebook – chỉ số Reach đang bị càng ngày càng giảm:

13797_10152879591692141_7183495282036551847_n

>> BÀI HỌC: nếu tạo 1 fanpage hiệu quả, bạn phải có những kỹ năng tối thiểu sau:
- Cách tạo lượng Fan cơ bản thật hiệu quả (mua like, hay chạy app, hay đi lên từ content ban đầu… cũng phải biết cách)
- Cách tạo nội dung hiệu quả : giữ chân người dùng, tăng reach
- Cách vừa post nội dung, vừa chèn thông điệp thương hiệu một cách khéo léo.  

—–

+ Sai lầm thứ 2: “ĐĂNG QUẢNG CÁO TRÊN CÁC FANPAGE NỔI TIẾNG ĐI, SẼ ĐƯỢC NHIỀU NGƯỜI BIẾT ĐẾN !!!”

> Sai lầm: Nếu chỉ là nhiều người biết đến, thì nên chọn kênh truyền thông chính thống như tivi, hoặc viết các bài quảng cáo trên banner của các báo điện tử… hiệu ứng hơn nhiều. Còn Social Media, nên có những Câu chuyện, để từ đó lan truyền và có được CẢM XÚC cộng đồng.

Doanh nghiệp hiện nay đã bắt đầu quan tâm đến Social Media (truyền thông mạng xã hội). Và có rất nhiều Doanh Nghiệp bắt đầu làm các sản phẩm nội dung để lan truyền, sau đó bắt đầu đi thuê lan truyền trên các kênh có nhiều thành viên trên Facebook.

Và một trong những lỗi cơ bản mà các Doanh Nghiệp khi triển khai là cứ giao cho các “chuyên gia truyền thông” post lên các Fanpage khủng – và cứ nghĩ là với 1 fanpage khủng như thế kia, thì lượng người biết được bài post của mình sẽ nhiều lắm!

Tôi có được một bản báo giá về mỗi post đăng trên các Fanpage nổi tiếng: kiểu Trấn Thành, Khởi My… :

Giá trung bình khoảng 10 > 20 triệu / post. Không nhỏ phải không?

10873455_10152879558637141_853233647728543912_o

Nhưng thực tế thế nào?

Một ví dụ điển hình trên Fanpage Trấn Thành (chú ý rằng Trấn Thành mỗi post của anh ấy kể cả nói chuyện ngoáy mũi hay post 1 cái ảnh thì được khoảng 100.000 like là bình thường), nhưng 1 post dạng quảng cáo trên page Trấn Thành chỉ đạt được 1/100 hiệu quả .

10.000 lượt like nhưng hãy để ý, video này cũng chả ai xem nhiều, vì trong 10.000 lượt like ấy thì tôi cam đoan lượt xem hết video chỉ khoảng 1/10.

10805577_10152879584037141_7770608411614414802_n

Và chưa kể các comment ở dưới chả liên quan mẹ gì đến chủ đề post:

1459766_10152879588832141_3316942258268166035_n

Xem từ file gốc thì cái video này được post lên rất nhiều fanpage khủng nhưng tổng lượt xem thì quá lèo tèo: https://www.youtube.com/watch?v=W4kAeR58Uug&feature=youtu.be

10294408_10152879588162141_25005567722291373_n

>> BÀI HỌC: Đừng làm truyền thông Online một cách đốt tiền máy móc ! Đừng làm chỉ vì thấy cần làm !!!

Nếu bạn muốn làm thực sự hiệu quả, thì hãy tìm chuyên gia để tư vấn trước tiên. Và đừng tham rẻ vì với truyền thông nó không như với mua táo: Táo rẻ thì bạn vẫn được ăn táo – truyền thông rẻ thì bạn sẽ chỉ làm hỏng thương hiệu.

Và quan trọng nhất là phải biết cách kiểm soát kết quả !

—–

 + Sai lầm thứ 3: ” TẠO NỘI DUNG VIRAL ĐI, TỐN ÍT TIỀN VÀ HIỆU QUẢ LẮM !!!”

> Sai lầm: Không phải cứ tạo video và đẩy ra nhiều người xem là hiệu quả !

Giống như cái ví dụ của tôi về cái video được gọi là “Viral Video” của Microsoft Mobile Vietnam > chi bộn tiền mà lượt xem lèo tèo ấy !

Có một sự thật là hiện nay các Doanh Nghiệp, hay các nhà quảng cáo đang bị sốt lên cái từ VIRAL VIDEO : nghĩa là 1 video được lan truyền cộng đồng.

Vì trên thực tế có rất nhiều thương hiệu được bùng nổ nhờ LAN TRUYỀN nội dung từ cộng đồng (dưới dạng Video, ảnh, bài viết…) – Cái này chuyên môn gọi là Viral Marketing – Đặc điểm của Viral Marketing là tạo ra 1 sản phẩm và tạo hiệu ứng với cộng đồng, biến cộng đồng thành chính công cụ phát tán, từ đó Sản phẩm sẽ phát tán theo cấp số nhân trong cộng đồng.

Viral Marketing có thể bỏ ra chi phí ít nhưng được hiệu quả rất cao

Và bởi vậy người người đổ xô đi làm Viral content, Viral video…

Nhưng cũng có một số lượng – không hề nhỏ – người ta không phân biệt được giữa 1 video gọi là “1 TVC quảng cáo” với cả 1 “Viral Video”. Hãy nhìn một số video của các Doanh Nghiệp Việt Nam hiện nay

+ ví dụ video của Microsoft Mobile Việt Nam:

https://www.youtube.com/watch?v=W4kAeR58Uug&feature=youtu.be

Xem xong chẳng muốn phát tán cho ai – thì làm sao gọi được là Viral Video. Số view kia phần lớn là ép buộc bởi những post rải khắp các Fanpage khủng (như ở trên có nói) .

Và nhiều người, nhiều Doanh Nghiệp cứ nghĩ rằng làm ra được 1 video rất hoành tráng, rồi chi một đống tiền đẩy trên các Fanpage khủng thì sẽ Viral :))

Nhầm TO ! Vì Viral content nó không đơn giản vậy.

Viral content là sản phẩm của Viral Marketing, mà Viral Marketing giờ nó đã trở thành 1 chuyên môn Cao của Online Marketing.

Bạn hãy học cách tạo ra 1 sản phẩm để được nhiều người chia sẻ (không cần biết chia sẻ vì gì, chỉ cần làm cho nhiều người chia sẻ thì đó chính là 1 con virus rồi : bản chất virus là biến cộng đồng thành công cụ truyền tải giúp bạn mà)

Và nếu con virus đó có chứa đựng thông điệp: thì nó sẽ thành 1 sản phẩm Viral Marketing.

Suốt 5 năm vừa rồi, tôi đã nghiên cứu rất nhiều về VIRAL MARKETING, Tôi đã từng thử hàng trăm nội dung trên youtube, ảnh, bài viết text…  và nhận ra một điều là nếu bạn muốn có được hiệu quả cao để có thể giải quyết các vấn đề liên quan tới Fanpage trên, cũng như muốn phát tán được thông điệp truyền thông một cách TIẾT KIỆM, hoặc muốn BÙNG NỔ thương hiệu, thì hãy tìm cách làm sao để cộng đồng sướng – và sướng chưa đủ, họ phải chia sẻ (share) nội dung của bạn.

Viral có thể là Video, ảnh, và bài viết dạng text:

Một ví dụ của tôi về Viral content dạng text : https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10152834328157141

10838191_10152879616857141_2893486134012484052_o

(Cái chủ đề Viral marketing này tôi đặc biệt yêu thích, và sẽ có những bài phân tích cụ thể tới các bạn về VIRAL MARKETING – vì viral marketing chính là chìa khoá của truyền thông mạng xã hội – hy vọng sẽ giúp các bạn có được NHẬN THỨC cơ bản về Viral, và Công Thức cơ bản để tạo ra 1 nội dung Viral lan truyền

+ Viral Marketing Bài 1: http://hieuorion.vn/marketing/viral-marketing/viral-marketing-01-loi-noi-dau )

>> TÓM LẠI: Hãy tìm cách hiểu cộng đồng đang quan tâm gì và thuyết phục cộng đồng, trước khi muốn họ lan truyền.
Và phải biết cách THUYẾT PHỤC NGƯỜI XEM, khiến họ chú ý, thích thú > và lan truyền >> Đó là chìa khoá của Truyền Thông 

—–

Bài sau:

SỐNG trên Facebook – Kỳ 2: Cơ chế hoạt động của Facebook

—-

Hỗ trợ tư vấn:

Nếu bạn gặp khó khăn về Thương hiệu hay Truyền thông Mạng xã hội ( Social Media) cần tư vấn. Mời bạn gửi thông tin doanh nghiệp của bạn vào đây: http://goo.gl/forms/ZcJFPlXpJ1

Có thể tôi sẽ gửi thư giúp bạn giải quyết vấn đề hiện tại của bạn, hoặc sẽ sử dụng chính Thương hiệu của bạn hoặc vấn đề của bạn để đưa vào các ví dụ trong các loạt bài viết về Social Media sắp tới. 

Hiếu Orion

Bình luận

bình luận

Hiếu Orion

Hiếu Orion

Đây là Blog của tôi. Và nếu bạn quan tâm đến Social Media hay bất kỳ cái gì trên này - và cần liên hệ xin gửi mail cho tôi vào địa chỉ: hieutc2@gmail.com